ประคบร้อนหรือประคบเย็นดีนะ

          คุณเคยสงสัยไหมครับว่าเวลาเราได้รับบาดเจ็บหรือ ปวดตามบริเวณต่าง ๆ ของร่างกาย เราควรจะใช้ความเย็นหรือความร้อนประคบดี เรามาหาคำตอบจากบทความนี้กันเลยนะครับ

          การรักษาโดยการใช้การประคบเย็นหรือประคบร้อน เป็นการรักษาที่ทำบ่อยในการรักษาโรคทางกระดูกและข้อ โดยเฉพาะสาเหตุจากอุบัติเหตุ แต่คำถามก็คือว่าเมื่อไร่จะประคบเย็นหรือเมื่อไร่จะประคบร้อนดีหละ แล้วจะประคบไว้นานเท่าไร่ถึงจะพอดี

การประคบเย็นหรือประคบน้ำแข็ง

          การรักษาโดยการใช้การประคบเย็นใช้บ่อยกับการบาดเจ็บทางกระดูกและข้อชนิดฉับพลันเป็นส่วนใหญ่ ถ้าหากคุณได้รับบาดเจ็บภายใน 48 ชั่วโมงคุณควรจะใช้วิธีการรักษาวิธีนี้เพื่อลดอาการบวมบริเวณตำแหน่งที่ได้รับบาดเจ็บ เช่น การใช้ถุงน้ำแข็งประคบบริเวณรอบข้อเท้าในผู้ป่วยอุบัติเหตุข้อเท้าแพลง โดยหากทำการประคบทันทีที่ได้รับการบาดเจ็บและประคบอย่าสม่ำเสมอในเวลา 48 ชั่วโมงแรกหลังได้รับการบาดเจ็บ จะสามารถลดอาการบวมได้อย่างดี สง่ผลให้อวัยวะที่ได้รับบาดเจ็บลดบวมลงจะทำให้ลดอาการปวดได้อย่างดีอีกด้วย

          การรักษาโดยประคบน้ำแข็งยังสามารถใช้กับโรคเรื้อรังได้อีกด้วย ยกตัวอย่าง เช่น การใช้กล้ามเนื้อมากเกินไปในนักกีฬา ผู้สูงอายุที่ออกแรงเกินตัว ผังผืดกล้ามเนื้อบางชนิด การประคบน้ำแข็งหลังจากที่ทำกิจกรรมก็จะช่วยลดอาการอักเสบได้ แต่เราไม่ควรใช้น้ำแข็งประคบก่อนการทำกิจกรรมในผู้ป่วยที่มีอาการปวดเรื้อรังนะครับ

การประคบร้อน

          การรักษาโดยการใช้ความร้อนควรจะใช้สำหรับโรคเรื้อรังเพื่อช่วยให้ผ่อนคลายและเพื่อให้เนื้อเยื่อต่าง ๆ คลายตัวออกจากกัน และกระตุ้นให้มีการไหลเวียนของเลือดรอบ ๆ ของอวัยวะที่ทำการประคบ สามรถใช้วิธีประคบร้อนได้ในนักกีฬาที่ได้รับการบาดเจ็บกล้ามเนื้อเรื้อรังก่อนที่จะมีการทำกิจกรรม

         เราไม่ควรใช้การประคบร้อนหลังจากทำกิจกรรม และไม่ควรใช้สำหรับผู้ป่วยที่พึ่งได้รับอุบัติเหตุมาใหม่  ๆ การประคบร้อนสามารถใช้ผ้าร้อนหรือกระเป๋าน้ำร้อนก็ได้ครับ โดยเมื่อทำการประคบร้อนจะต้องมีการเฟ้าระวังไม่ให้ร้อนเกินไปและใช้เวลาในการประคบนานมากเกินไป เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการไหม้บริเวณผิวหนัง โดยเฉพาะอย่างยิ่งไม่ควรประคบร้อนในขณะนอนหลับ

 

สรุปเย็น หรือ ร้อน ?

 

 

ประคบเย็น

ประคบร้อน

เลือกใช้เมื่อ

ประคบน้ำแข็งเมื่อได้รับบาดเจ็บทันที เช่น ข้อเท้าแพลง

ประคบร้อนเมื่อการบาดเจ็บผ่านมามากเกินกว่า 48 ชั่วโมง หรือปวดเรื้อรัง

ใช้อะไรได้บ้าง

ใช้ถุงน้ำแข็ง แผ่นประคบเย็น ของในช่องแช่แข็ง

ใช้ถุงน้ำร้อน หรือผ้าขนหนูชุบน้ำร้อน

ประคบนานเท่าไร่

ไม่ควรประคบเกิน 15- 20 นาทีต่อครั้ง เพราะจะเกิดน้ำแข็งกัดได้

ไม่ควรประคบเกิน 15-20 นาทีต่อครั้ง และไม่ควรประคบขณะนอนหลับ

 

เมื่อไร่ถึงไม่ควรประคบร้อนหรือเย็น

          การประคบเย็นไม่สมควรทำเมื่อ ร่างกายหนาวสั่น

          การประคบร้อนไม่สมควรทำเมื่อ ร่างกายร้อน เหงื่อแตก เนื่องจากว่าสมองจะมีการแปลผลว่าการกระทำของเราเป็นอันตรายต่อร่างกายมากขึ้น และสมองจะแปลผลการประคบของเราเป็นอาการปวดมากขึ้นแทน

 

อ.นพ.กสิสิน กลั่นกลิ่น